Geregistreerd partnerschap omzetten

Sinds 1 april 2001 is het mogelijk om een geregistreerd partnerschap automatisch om te zetten in een huwelijk. Maar het omgekeerde is ook mogelijk. Het komt sindsdien regelmatig voor dat echtgenoten, die hun huwelijk snel willen beëindigen, dit eerst omzetten in een geregistreerd partnerschap en dat vervolgens - zonder tussenkomst van advocaat of rechter - in een dag beëindigen: de zogenoemde flitsscheiding. De taak van de notaris luistert daarbij nauw.

Een geregistreerd partnerschap kan, anders dan een huwelijk, in onderling overleg - buiten de rechter om - worden beëindigd.

Voor die beëindiging met wederzijds goedvinden gelden blijkens art. 1:80c sub c. twee vereisten:

• De partners moeten een overeenkomst over de beëindiging van het geregistreerd partnerschap hebben gesloten;De partners moeten schriftelijk verklaren dat zij op een bepaald tijdstip de hiervoor bedoelde overeenkomst hebben gesloten. Deze verklaring moet van een datum zijn voorzien en hij moet zowel door beide partners als door een of meer advocaten of notarissen worden ondertekend.
• Het geregistreerd partnerschap eindigt door inschrijving van de hiervoor genoemde verklaring in de registers van de burgerlijke stand. De verklaring wordt blijkens art. 1:80d lid 3 alleen ingeschreven indien zij de ambtenaar van de burgerlijke stand uiterlijk drie maanden na het sluiten van de overeenkomst heeft bereikt.

Het geregistreerd partnerschap eindigt door inschrijving van de hiervoor genoemde verklaring in de registers van de burgerlijke stand. De verklaring wordt blijkens art. 1:80d lid 3 alleen ingeschreven indien zij de ambtenaar van de burgerlijke stand uiterlijk drie maanden na het sluiten van de overeenkomst heeft bereikt.

Duurzaam ontwricht

De overeenkomst over de beëindiging van het geregistreerd partnerschap moet in elk geval de verklaring van de partners inhouden dat hun partnerschap duurzaam is ontwricht en dat zij het willen beëindigen. Daarnaast kunnen in de overeenkomst de volgende onderwerpen worden geregeld:

• of en zo ja, tot welk bedrag, aan een geregistreerde partner een uitkering tot levensonderhoud toekomt;
• aan wie van de geregistreerde partners gedurende een bepaalde periode het gebruik van woonruimte en inboedel toekomt;
• de verdeling van een huwelijksgemeenschap of de verrekening op grond van partnerschapsvoorwaarden;
• de verevening of verrekening van pensioenrechten.

De partners zijn niet verplicht deze onderwerpen in de overeenkomst te regelen. Ook als de overeenkomst hierover niets inhoudt is hij geldig. NB In de overeenkomst kunnen de partijen niet onderling bepalen wie van de partners het huurhuis mag blijven ewonen. Dit moet door een rechter worden aangewezen.

Flitsscheiding; nadelen en opmerkingen

De flitsscheiding lijkt in veel gevallen een goede oplossing toch is het heel belangrijk uw persoonlijke situatie te bekijken. Nadelen van en opmerkingen over de flitsscheiding:

• Deze manier van scheiden wordt in het buitenland vaak niet geaccepteerd en kan problemen opleveren. Bijvoorbeeld wanneer één van de partners niet de Nederlandse nationaliteit heeft; indien men ooit gaat emigreren; men in het buitenland wil trouwen; indien men op vakantie overlijdt; etc.
• Heeft één van de partijen uitsluitend een niet-Nederlandse nationaliteit dan is de afweging tussen flitsscheiding en rechtbank heel belangrijk. Met name op het gebied van vermogens-, onroerendgoed- en erfrecht. Wanneer in het buitenland de flitsscheiding niet erkend wordt blijven de partijen in het buitenland gewoon getrouwd.
• Gemaakte afspraken zijn niet bekrachtigd door de rechter. Het echtpaar beschikt daardoor niet over een executoriale titel. Financiële afspraken die niet nageleefd worden kunnen niet door de deurwaarder afgedwongen worden. U moet daarvoor nog steeds naar de rechter.
• De flitsscheiding kan ook gebruikt worden voor in het buitenland gesloten huwelijken. Let wel: uw situatie blijft in het buitenland ongewijzigd daar de flitsscheiding niet erkend wordt.
• Een uitkeringsinstantie kan nog steeds eventuele alimentatie op een van de partijen proberen te verhalen. Ook wanneer hierover afspraken zijn gemaakt.
• Na de flitsscheiding behouden beide ouders samen het gezag over hun minderjarige kinderen. Aanpassing hiervan is alleen mogelijk bij het kantongerecht.

Gezien het bovenstaande is de procedure vooral geschikt voor mensen die en in Nederland zijn getrouwd en beide uitsluitend de Nederlandse nationaliteit hebben en geen kinderen hebben en die geen financiële- en/of alimentatieafspraken hebben.

Flitsscheiding en internationaal privaatrecht (IPR)

De omzetting van een huwelijk in een geregistreerd partnerschap en vervolgens beëindiging van het geregistreerd partnerschap (de flitsscheiding) kan IPR-complicaties met zich meebrengen. Bijvoorbeeld als één of beide echtelieden een buitenlandse nationaliteit heeft. Ook als de (al dan niet Nederlandse) echtelieden, of één van hen, vermogen in het buitenland heeft, in het buitenland woonachtig is of van planakinderen, kinderen van de eerste echtgenoot of staan zij in familierechtelijke betrekking tot de tweede echtgenoot/partner?

Bovendien kunnen er vermogensrechtelijke vragen rijzen. Welk recht beheerst na de omzetting het partnerschapsvermogen voor zover dit in het buitenland ligt? Is een gemeenschap na de flitsscheiding ontbonden voor zover het de vermogensbestanddelen in het buitenland betreft?

De antwoorden op deze vragen zijn niet eenvoudig te geven. Die hangen af van de buitenlandse IPR-regels. Die regels zijn - áls ze er al zijn - vaak niet eenvoudig te traceren, gelet op het feit dat er veelal geen IPR-wetgeving bestaat ten aanzien van omzetting van het huwelijk en beëindiging van een in het betrokken buitenland veelal onbekend geregistreerd partnerschap (Nederland zelf kent op dit punt overigens ook geen IPR-regelgeving). En als de regels al traceerbaar zijn, wil dat nog niet zeggen dat de uitkomst daarvan leidt tot de gevolgtrekking dat de flitsscheiding in al zijn facetten ook in alle betrokken landen wordt erkend. En dan gaat het niet alleen om verre landen zoals Chili of Paraguay maar bijvoorbeeld ook om landen als België en Duitsland.

De flitsscheiding met buitenlandse aspecten is een juridisch mijnenveld en kan leiden tot oeverloze procedures en ongewenste gevolgen. De IPR-juristen van het Notarieel Juridisch Bureau van de KNB raden de flitsscheiding dan ook zeer sterk af als er buitenlandse aspecten bij betrokken zijn.

Bron:Notaris